لزوم پایش آنلاین دما و رطوبت در محیط‌های آزمایشگاهی و الزامات استاندارد 17025

تهیه و تدوین: بخش تحقیق و توسعه‌ی شرکت بهین رایانه نقشینه

تاریخ انتشار:

مقدمه

آزمایشگاه‌ها و محیط‌های علمی و تحقیقاتی به دلیل ماهیت عملکردشان، نیازمند رعایت شرایط استانداردهای متعددی هستند؛ این پارامترها تضمین‌کنندۀ عملکرد درست و دستیابی به نتایج معتبر هستند. در این میان، دما و رطوبت دو فاکتور مهم هستند که در نتایج آزمون تأثیر مستقیم دارند؛ به همین دلیل کنترل و پایش مداوم این دو فاکتور در محیط آزمایشگاهی، ضروری است.

دلایل اهمیت پایش و مانیتورینگ دما و رطوبت در آزمایشگاه و کنترل آن

به طور کلی از دو دیدگاه می‌توان به اهمیت کنترل دما و رطوبت در آزمایشگاه‌ها نگاه کرد:

  1. در راستای معتبرسازی نتایج و نقش این دو فاکتور در آزمون‌ها.
  2. به دلیل حفظ محیط‌ها، کیت‌ها، نمونه‌ها و... که به پایش نیاز دارند.

در مورد اول، تأثیر مستقیم دما به طور ملموس در بسیاری از آزمون‌ها مشخص است؛ به عنوان مثال، در مراجع علمی برای بسیاری از آزمون‌ها، بازۀ دمایی استاندارد تعریف شده است. از طرفی دیگر وسایل آزمایشگاهی از قبیل دستگاه‌های اندازه‌گیری، آنالایزرها، پروب‌ها و...، بیشتر مواقع، تابع شرایط دمایی هستند. بدیهی‌ست که قرار نگرفتن در بازه‌های یادشده، نتایج آزمون‌ها را غیرمعتبر می‌کند.

در مورد دوم، از دلایل اهمیت این موضوع، حفظ دارایی‌های جاری از قبیل کیت‌هاست که به دلیل ضرورت قرار گرفتن در شرایط محیطی مشخص، بهتر است با ادوات پایشِ آنلاین کنترل شود؛ به‌خصوص در زمان‌هایی که به دلیل حضور نداشتن کارشناسان یا خطاهای انسانی، شرایط محیطی از چهارچوب استاندارد خارج می‌شود، امکان رخ دادن خسارت‌های سنگین قابل تصور است.

نتیجه‌گیری

مطابق بند 5-3-2 استاندارد 1702، بیان شده است که:

آزمایشگاه باید شرایط محیطی را طبق مشخصات، روش ها و روش های اجرایی ذیربط یا در مواردی که بر کیفیت نتایج اثر می گذارند پایش، کنترل و ثبت کند. مثلاً باید به سترون بودن بیولوژیکی، گرد و غبار، اختلالات الکترومغناطیسی، تشعشع، رطوبت، تأمین برق، دما، سطوح صدا و ارتعاشات به صورتی که متناسب با فعالیتهای فنی ذیربط باشد توجه لاز م معطوف شود. آزمو نها و/یا کالیبراسیون ها باید در مواردی که شرایط محیطی به نتایج لطمه می زند متوقف شوند.

همچنین در پیوست ب-3 ذکر گردیده است که:

برحسب کاربرد مورد نظر ممکن است لازم باشد که برای الزامات فنی این استاندارد شرح کاربردهایی تهیه شود. تهیه این شرح کاربردها ممکن است به سادگی از طر یق ارایه جز ییات یا اضافه کردن اطلاعات د یگر به الزاماتی باشد که در هر یک از بندها ی این استاندارد به طور عا م ذکر شده است (مانند حدود و یژه بر ای دما و رطوبت آزمایشگاه ).

موارد فوق نشان دهنده اهمیت مانیتورینگ آنلاین دما و رطوبت و الزام به کاری گیری آن در محیط های آزمایشگاهی است.